Tổng quan

Thiên Đường Bị Lãng Quên Ngay Cạnh Sân Bay Cam Ranh

Hàng triệu du khách đáp xuống sân bay Quốc tế Cam Ranh mỗi năm, nhưng rất ít người biết rằng ngay sát đường băng ấy — cách Nha Trang chỉ hơn 30 km về phía Nam — đang tồn tại một tòa nhà có tuổi đời gần chín thập kỷ, mang vóc dáng của một lâu đài châu Âu thực thụ giữa khung trời nhiệt đới xanh biếc.

Đó là Đan viện Citeaux Mỹ Ca — hay còn gọi là Đan viện Xitô Mỹ Ca — tọa lạc tại phường Cam Nghĩa, thành phố Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Được xây dựng từ năm 1934, đây là một trong những công trình kiến trúc Công giáo Gothic hiếm hoi còn sót lại tại miền Nam Việt Nam, và là “nhân chứng câm” cho gần một thế kỷ thăng trầm của vùng đất bán đảo Cam Ranh.

“Trước khi có cầu Long Hồ, cách duy nhất để đến được Mỹ Ca là đi thuyền qua vịnh. Ngày nay, cách đẹp nhất để chiêm ngưỡng đan viện vẫn là từ mặt nước.”

Lịch sử

Hành Trình Từ Làng Chài Đến Đan Viện Gothic

Câu chuyện của Mỹ Ca bắt đầu từ một cuộc tìm kiếm dài và gian khó. Năm 1934, Đan viện Lérins tại Cannes, Pháp — một trong những đan viện cổ kính nhất thế giới — cử ba linh mục sang Đông Dương để thành lập một cộng đoàn dòng con theo linh đạo Xitô.

Hành trình tìm đất kéo dài qua nhiều vùng: Sa Pa ở cực Bắc, Đà Lạt trên cao nguyên, rồi xuống Phan Rang, Nha Trang. Chính cha Piquet — quản lý giáo phận Quy Nhơn lúc bấy giờ, sau này là Giám mục Nha Trang — đã đề nghị các ngài ghé xem mảnh đất Mỹ Ca trên bán đảo Cam Ranh. Khi ấy, đây chỉ là một làng chài heo hút, hoàn toàn bị cô lập với đất liền. Không đường bộ, không cầu — chỉ có con thuyền nhỏ lướt qua vịnh mới chạm được tới nơi này.

Thế nhưng chính sự tịch liêu tuyệt đối đó lại là điều mà các đan sĩ chiêm niệm tìm kiếm. Họ chọn Mỹ Ca làm quê hương. Ngày 21 tháng 3 năm 1934, đan viện chính thức được đặt nền móng.

Kiến trúc

Lâu Đài Gothic Giữa Biển Trời Nhiệt Đới

Điều làm Đan viện Citeaux Mỹ Ca trở nên đặc biệt không chỉ là tuổi đời hay câu chuyện lịch sử, mà còn là vẻ đẹp kiến trúc hoàn toàn bất ngờ trong bối cảnh của một vùng biển miền Nam Việt Nam.

Khi còn nguyên vẹn, quần thể bao gồm bốn công trình: một nhà thờ có nguyện đường rộng 804m² với đường kính 32,4m, một tòa nhà hai tầng là trung tâm sinh hoạt của cộng đoàn, và hai dãy nhà phụ phía sau dùng cho việc ăn ở, học tập, lưu trữ. Phong cách Gothic hiện ra rõ nét qua những vòm mái hình chóp nhọn, hệ cửa sổ cao vút với khung vòm cong — đặc trưng của các thánh đường châu Âu thế kỷ XII–XIV — được các kiến trúc sư Pháp khéo léo đặt xuống ngay bên mép vịnh xanh nhiệt đới.

Điểm đặc sắc là tòa nhà không chỉ thuần túy Gothic Tây phương mà còn dung hòa những đường nét Á Đông — sự giao thoa hiếm có mà người ta thường gọi là kiến trúc “Đông – Tây – Kim – Cổ” giao thoa trong một khối hài hòa duy nhất.

Hiện trạng hôm nay

Qua hàng chục năm bỏ hoang, đan viện cũ giờ chỉ còn hai tòa nhà trụ vững với rêu phong bám khắp tường. Khuôn viên nằm trong vùng quy hoạch dự án bất động sản du lịch, được rào chắn xung quanh — du khách không thể vào bên trong. Trong tương lai, nơi này có thể được cải tạo thành điểm nhấn kiến trúc trong một khu nghỉ dưỡng cao cấp.

Trải nghiệm độc đáo

Góc Nhìn Không Ai Có Được Ngoài Mặt Nước

Có một điều thú vị mà ít người để ý: ngày xưa, trước khi cầu Long Hồ ra đời, thuyền là phương tiện duy nhất để tiếp cận Mỹ Ca. Hàng trăm năm trước, các đan sĩ đã nhìn thấy mảnh đất này lần đầu tiên từ mặt vịnh — và đó chính là khoảnh khắc họ quyết định chọn nơi này làm quê hương.

Ngày nay, lịch sử như lặp lại theo một cách khác: khi mặt đất bị rào lại, mặt nước lại mở ra. Từ chiếc thuyền lướt trên vịnh Cam Ranh, bạn có thể nhìn thấy hai tòa nhà Gothic trầm mặc, nằm im giữa tán xanh bán đảo và bầu trời, phản chiếu xuống mặt nước trong vắt của vịnh lớn nhất Khánh Hòa.

Đây là góc ngắm mà không một con đường bộ nào có thể mang lại — và là lý do khiến hành trình đến Mỹ Ca bằng thuyền trở nên đặc biệt hơn bất kỳ chuyến tham quan nào khác.

Đan viện mới

Cộng Đoàn Xitô Lập Định – Nơi Đời Sống Tu Trì Vẫn Tiếp Diễn

Song song với tòa đan viện cũ đang bỏ hoang, cộng đoàn Xitô Mỹ Ca vẫn tiếp tục đời sống chiêm niệm tại cơ sở mới ở thôn Lập Định, xã Cam Hòa, huyện Cam Lâm. Sau nhiều thập kỷ gian khó, đan viện đã hồi phục và được nâng lên hàng Đan Phụ Viện vào năm 2014 — danh hiệu cao nhất trong hệ thống đan viện dòng Biển Đức và Xitô.

Đây là điểm hành hương tâm linh phù hợp cho những ai muốn tìm chút tĩnh lặng bên vùng biển Cam Ranh, với không gian kết hợp hài hòa giữa đời sống cầu nguyện và cảnh quan thiên nhiên. Du khách có thể tham dự phụng vụ (nếu được cộng đoàn cho phép), dạo bộ trong khuôn viên và mua các sản phẩm nông nghiệp, thủy sản chế biến do các đan sĩ tự tay làm ra.